2026-yil 30-O‘RVI profilaktikasi va davolashning zamonaviy yondashuvlari

2026-yil 30-yanvar kuni Andijon shahrida tibbiyot mutaxassislari uchun o‘tkir respirator virusli infeksiyalar (O‘RVI) va grippning oldini olish hamda davolashning dolzarb masalalariga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy seminar bo‘lib o‘tdi. Tadbirda turli mutaxassislikdagi shifokorlar, farmatsevtlar va shamollash mavsumida immun tizimini qo‘llab-quvvatlashning zamonaviy hamda xavfsiz usullariga qiziqqan tibbiyot jamoatchiligi vakillari ishtirok etdi. 

Seminarning asosini immunolog professor Ismailova Adolat Abdurahimovnaning taqdimoti tashkil etdi. Unda organizmning immun himoya mexanizmlari, interferonlarning o‘rni va immunomodulyator vositalarning kundalik tibbiy amaliyotdagi ahamiyati batafsil yoritildi. 

Seminarda keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, har bir katta yoshli inson yiliga o‘rtacha 2–4 marta respirator infeksiyalarni boshdan kechiradi, maktab o‘quvchilari — 5 martagacha, maktabgacha yoshdagi bolalar esa 6 martagacha kasallanishi mumkin. Epidemiya davrida viruslar aholining 40 foizigacha qismini zararlashi mumkinligi ta’kidlandi. 

Shuningdek, oddiy shamollashdek tuyulsa ham, virusli infeksiyalar nafas yo‘llarining mahalliy immunitetini sezilarli darajada susaytirishi va asoratlar — sinusit, bronxit hamda uzoq davom etuvchi rinit rivojlanish xavfini oshirishi mumkinligiga alohida e’tibor qaratildi. 

Seminarning muhim tezislaridan biri mukozal immunitet — ya’ni burun, tomoq va bronxlar shilliq qavatlarining himoya tizimi roli bo‘ldi. Aynan shu hududlarda organizm virus va bakteriyalar bilan birinchi bo‘lib to‘qnashadi. 

Mutaxassislar quruq havo, chang, konditsioner tizimlaridan foydalanish va atmosfera ifloslanishi shilliq qavatning himoya xususiyatlarini pasaytirishini ta’kidladilar. Natijada viruslarning organizmga kirishi osonlashadi. 

Shu sababli O‘RVI profilaktikasi nafaqat dori vositalarini qabul qilish, balki quyidagi choralarni ham o‘z ichiga oladi: 

• xonadagi havo namligini saqlash; 

• yetarli miqdorda suyuqlik ichish; 

• burunni izotonik eritmalar bilan yuvish; 

• chang va ifloslanishdan himoyalanish. 

Ma’ruzaning markaziy mavzusi interferonlar — virus hujumiga javoban inson hujayralari tomonidan ishlab chiqariladigan oqsillarning roli bo‘ldi. Ular virusga qarshi, immunoregulyator va yallig‘lanishga qarshi ta’sirga ega ekani qayd etildi. 

Organizmning o‘z interferonlarini o‘z vaqtida ishlab chiqarish qobiliyati infeksiyaning qanchalik tez va yengil o‘tishini ko‘p jihatdan belgilashi ta’kidlandi. 

Biroq tez-tez shamollash, stress va noqulay tashqi omillar ta’sirida interferon ishlab chiqarilishi kamayishi mumkin. Bunday holatlarda interferon induktor preparatlar muhim o‘rin tutadi. 

Seminarning alohida qismi “Influcid” preparatiga bag‘ishlandi. U bolalar va kattalarda gripp hamda O‘RVI ni kompleks davolash va shoshilinch profilaktika vositasi sifatida ko‘rib chiqildi. 

“Influcid”ni boshqa vositalardan ajratib turadigan jihatlar: 

• organizmning o‘z interferonlarini ishlab chiqarishini rag‘batlantirishi; 

• tana haroratini me’yorlashtirishga yordam berishi; 

• intoksikatsiya belgilarini kamaytirishi; 

• kataral simptomlar (burun oqishi, tomoq og‘rig‘i, yo‘tal) ifodasini pasaytirishi; 

• kasallikdan keyingi tiklanishni tezlashtirishi; 

• davolashda ham, profilaktikada ham qo‘llash mumkinligi. 

Ishtirokchilar orasida tez-tez kasallanadigan bolalarda ikki oy davomida qo‘llanganda takroriy kasallanish sezilarli kamaygani haqidagi ma’lumotlar alohida qiziqish uyg‘otdi. 

Muhokama davomida mutaxassislar “yumshoq immunomodulyatsiya” — ya’ni immun tizimini ortiqcha qo‘zg‘atmasdan qo‘llab-quvvatlash muhimligini ta’kidladilar. Taqdimotda “Influcid” pediatriya amaliyotida va uzoq muddatli mavsumiy qo‘llashda muhim bo‘lgan jihat — immunitetning haddan tashqari reaksiyasi xavfisiz immunomodulyator ta’sir ko‘rsatishi qayd etildi. 

Shamollash mavsumi — bu nafaqat kasallanish ko‘payadigan davr, balki organizm himoya kuchlarini qo‘llab-quvvatlash ayniqsa muhim bo‘lgan vaqt hamdir. Zamonaviy yondashuv faqat simptomlar bilan kurashish emas, balki tabiiy immun himoya mexanizmlarini mustahkamlashga qaratilgan. 

“Influcid” shamollashning ilk belgilarida ham, yuqori yuqtirish xavfi davrida profilaktik maqsadda ham qo‘llanishi mumkin bo‘lgan vosita sifatida taqdim etildi. Ko‘plab oilalar uchun u kuz-qish mavsumi va bahorgi ob-havo o‘zgarishlari davrida “uy dorixonasi zaxirasi” uchun qulay yechim bo‘lib xizmat qilishi mumkin.    

Andijondagi seminar yana bir bor shuni ko‘rsatdi: to‘g‘ri profilaktika va immunitetni o‘z vaqtida qo‘llab-quvvatlash mavsumiy infeksiyalarni yengilroq o‘tkazish va faol hayot tarzidan kamroq uzilish imkonini beradi. Shu sababli tobora ko‘proq shifokorlar va bemorlar immunomodulyator ta’sirga ega preparatlarga — jumladan “Influcid”ga e’tibor qaratmoqda.